بهرام بیضایی از هنرمندان عرصه تئاتر ایران است که جایگاه رفیعی را در عرصه نمایشنامه نویسی، کارگردانی و پژوهش تئاتر به خود اختصاص داده است. به مناسبت سالروز تولدش برخی چهره‌های بازیگری که با وی همکاری داشتند از تأثیرگذاری بیضایی و جایگاهش می‌گویند.

به گزارش خبرنگار مهر، بهرام بیضایی به عنوان یکی از استادان و هنرمندان تئاتر ایران طی چند دهه گذشته نمایش‌هایی را به صحنه برده است که هر کدام از این آثار تأثیر بسزایی در ادبیات نمایشی و همچنین کارگردانی تئاتر ایران به همراه داشته‌اند. امروز روز تولد اوست و تعدادی از بازیگران تئاتر که پیش از این با او همکاری کرده‌اند از جایگاه هنری بیضایی می‌گویند.


نمایش "مرگ یزدگرد" یکی از شاخص‌ترین آثار نمایشی بیضایی است که در قالب اثری سینمایی نیز ارائه شد.

امین تارخ از جمله بازیگران مطرح تئاتر ایران که تجربه همکاری با بیضایی را در نمایش "مرگ یزدگرد" در کارنامه کاری خود دارد درباره این وی به خبرنگار مهر گفت: من در بدو ورودم به دانشکده پردیس هنرهای زیبا افتخار این را داشتم که زیر نظر استاد بهرام بیضایی آموزش ببینم. دوستانی که در آن دوره از زمان وارد تئاتر شدند از آن ایام به عنوان دوره طلایی یاد می‌کنند چون از بین 70 تا 80 نفری که بودند هر کدام به عنوان نویسنده، کارگردان و بازیگر و نویسنده داستان‌های کوتاه وارد فعالیت شدند.

وی معتقد است بهرام بیضایی شخصیتی تأثیرگذار دارد و در این تأثیرگذاری بی‌رقیب است. تارخ یادآور شد: استاد بیضایی در 22 سالگی کتاب "نمایش در ایران" را نوشت که بسیار نایاب است. البته به ادعای آقای بیضایی این پژوهش هنوز تمام نشده و ادامه آن ضمیمه کتاب نشد و این از بدشانسی ما بود که نتوانستیم خواننده ادامه این کتاب و پژوهش باشیم.



این بازیگر تئاتر، بهرام بیضایی را از مؤثرترین شخصیت‌های تئاتری ایران دانست و تأکید کرد: وی در قله‌ای نشسته که کسی نمی‌تواند به راحتی به آن برسد. جایگزینی برای استاد بیضایی پیدا نشد و نتوانستیم پیدا کنیم و اگر غلو نباشد نخواهیم توانست.

بازیگر نمایش "مرگ یزدگرد" ادامه داد: یکی از بهترین افتخارات من این بود که در سال 58 در بهترین نمایشنامه استاد بیضایی حضور داشتم و حتی بازی در سینما را هم با نسخه سینمایی "مرگ یزدگرد" آغاز کردم.

تارخ با اشاره به اینکه بیضایی به تئاتر ایران قوت و قدرت بخشید و ابعاد عمیقی را به تئاتر ایران تزریق کرد یادآور شد: فکر می‌کنم به لحاظ تاریخ نگاری و وقایع نگاری خدمت ارزنده‌ای به تئاتر ایران کرد و آثار به جای مانده از او بسیار ارزشمند هستند. استاد بیضایی به عنوان نمایشنامه‌نویس بسیار تأثیرگذار بود و از همه بالاتر در مقام کارگردان اجراهایی را در حد الگو به تئاتر ایران ارائه داد.

وی تأکید کرد: بسیاری از تئاتری‌ها هنوز نتوانستند از موقعیت استاد بیضایی استفاده کنند. هنوز که هنوز است کسانی که در تئاتر به عنوان نسل دوم و سوم آقای بیضایی کار می‌کنند از حضورش بهره‌مند بوده و تغذیه می‌کنند. اندیشمند بودن، خلاقیت و جدیت در کار و مؤمنامه کار کردن همه خصوصیات کسی است که بهرام بیضایی نام دارد و من به احترامش سر تعظیم فرود می‌آورم.



پرویز پورحسینی یکی دیگر از بازیگران مطرح عرصه تئاتر که در نمایش "کارنامه بندار بیدخش" به کارگردانی بیضایی حضور داشت درباره این کارگردان تئاتر ایران گفت: بهرام بیضایی بزرگ مرد هنرهای نمایشی ایران زمین است. استاد زاد روزت مبارک.

نمایش "شب هزار و یکم" از آخرین نمایش‌هایی بود که بیضایی در عرصه تئاتر ایران به صحنه برد. اکبر زنجانپور چهره شناخته شده بازیگری تئاتر و یکی از بازیگران این نمایش درباره تجربه همکاری با بیضایی یادآور شد: چندین بار آقای بیضایی از بنده دعوت به همکاری کردند و من هم خیلی دوست داشتم که همکاری کنم اما این اتفاق میسر نشد. در نمایش "مرگ یزدگرد" نیز تا نزدیکی اجرا حضور داشتم ولی در زمان اجرا نتوانستم حضور داشته باشم و مهدی هاشمی به جای من بازی کرد.

وی تأکید کرد: بهرام بیضایی برای من یکی از ستون‌های تئاتر ایران هست و خواهد بود. خدمتی که ایشان جدای از کارگردانی و نمایشنامه‌هایش به واسطه مقالات و کتاب‌های تحقیقاتی‌اش انجام داد تکرارنشدنی است. آقای بیضایی جدی کار کردن، وسواس و دقت نظر، با هدف کار کردن و اثری را در خدمت مردم ارائه دادن را در تئاتر ایران جاری کرده است.



این بازیگر با سابقه عرصه تئاتر ادامه داد: من به عنوان عضو کوچکی از خانواده تئاتر برای بهرام بیضایی و برای عملکرد هنری‌اش احترام بسیار قائلم و همیشه برایم تحسین‌برانگیز است. 

پانته‌آ بهرام از چهره‌های مطرح بازیگری تئاتر نیز که از بازیگران نمایش "شب هزار و یکم" بیضایی بود از وی به عنوان شکسپیر تئاتر ایران یاد کرد و گفت: از آنجایی که ادبیات و نمایش در آثار استاد بیضایی به معنای واقعی کلمه کنار هم و با قدرت قرار می‌گیرند، ادبیات نمایشی که از این برآیند به وجود می‌آید یک اتفاق است که باید در تاریخ ادامه پیدا می‌کرد. در این زمانه و همه زمانه‌ها به افرادی مانند بیضایی نیاز داشته و داریم.

وی ادامه داد: شاید بشود گفت آنچه که استاد بیضایی برای حفظ و حراست از کلام و ادب ایرانی انجام می‌دهد در تداوم تلاشی است که فردوسی انجام داده است. اما متأسفانه ما قدرناشناسیم و همچنان آنچه خود داریم را زبیگانه تمنا می‌کنیم. ما شکسپیر داریم اما همچنان اصرار داریم به جای نشان دادن کمال و جمال و توانایی اساتیدی که استخوان شکسته در عرصه ادبیات نمایشی ایران هستند، رو به کشورهای دیگر داشته باشیم. این روند آه و افسوس دارد.



بازیگر نمایش "شب هزار و یکم" یادآور شد: برخی مواقع حساسیت‌های آقای بیضایی و در بسیاری موارد سانسورهای پیاپی باعث شد اکثر آثار او تولید و اجرا نشوند و بزرگی مثل او در کشور نباشد و با جوانان وارد شده به این عرصه چالش نداشته باشد و دیدگاه‌های خود را به آن‌ها منتقل نکند.

بهرام همچنین معتقد است تأثیری که بهرام بیضایی روی نسل وی داشته برای نسل جدید تئاتر به مانند یک افسانه شده و با توجه به مدت زمان سپری شده شکل کهن گرفته است. وی تأکید کرد: به نظر من تولد بیضایی تولد نمایش در ایران است. تولدی که به نظر من هیچوقت مرگ شامل‌اش نخواهد بود حتی اگر استاد فرسنگ‌ها از ما دور باشند. جاودانگی شامل بهرام بیضایی است که تئاتر ایران را جاودانه کرد.